Barkod Oluşturucu (EAN-13, UPC-A, Code 128, ITF-14 ve daha fazlası)

Nasıl çalışır?

Barkod türünü seçin, numarayı sol alana yazın; çubuklar yazdıkça önizlemede çizilir. EAN-13 için 12 rakam girerseniz 13. hane olan kontrol hanesini araç hesaplayıp ekler ve sonuç satırında hangi haneyi eklediğini söyler: 868123456789 yazdığınızda 8681234567891 üretilir. 13 rakamın tamamını girerseniz kontrol hanesi doğrulanır; tutmuyorsa barkod üretilmez, bunun yerine doğru numaranın ne olduğu yazılır — sessizce düzeltilmiş bir barkod, yanlış ürünü okutmaktan daha tehlikelidir. EAN-8 aynı şekilde 7 ya da 8 rakam, UPC-A 11 ya da 12 rakam, ITF-14 ise 13 ya da 14 rakam ister. Harf geçen bir kod için Code 128 seçin: RAF-A12, DEPO-0047 gibi raf ve envanter kodları bu türe girer; 20 haneli bir sevkiyat numarası girdiğinizde araç rakamları ikişer ikişer kodlayan C alt kümesine kendiliğinden geçer ve barkod yaklaşık yarı yarıya dar çıkar. Dosya biçimini işinize göre seçin: ekranda göstereceğiniz ya da Word'e yapıştıracağınız barkod için PNG, etiket baskısına göndereceğiniz barkod için SVG — SVG bir çizimdir, ne kadar büyütürseniz büyütün çubukların kenarı keskin kalır. Çubuk yüksekliğini okuyucuya göre ayarlayın; masaüstü okuyucuda 120 piksel yeterlidir, uzaktan okutulacak koli etiketinde daha yükseğini seçin. Çubukların altındaki rakamları açık bırakın: okuyucu okuyamadığında numarayı elle girecek kişi oraya bakar. Çıktının iki yanındaki beyaz boşluk (sessiz kenar) barkodun parçasıdır ve dosyanın içinde gelir; etikete yerleştirirken üzerine hiçbir çizgi ya da yazı taşırmayın. Üretim tamamen tarayıcınızda olur, girdiğiniz numara hiçbir sunucuya gönderilmez.

Bu araç barkod olusturma, ean 13 barkod uretme, barcode generator, code 128 barkod olusturma, urun barkodu olusturma, raf etiketi barkod, upc barkod olusturma, itf 14 koli barkodu, svg barkod olusturma aramalarıyla da biliniyor.

EAN-13 nedir?

EAN-13, market raflarındaki ürünlerin üzerinde gördüğünüz 13 rakamlı barkod türüdür. İlk iki ya da üç rakam numarayı veren ülke kuruluşunu, ortadaki bölüm firmayı ve ürünü, son rakam ise kontrol hanesini gösterir. Çubuklar 95 modül genişliğindedir ve tam ortadaki ince ayraçla iki yarıya bölünür; bu simetrik yapı sayesinde okuyucu barkodu ters tuttuğunuzda da okur. Türkiye'de kullanılan numaralar çoğunlukla 868 ile başlar.

Code 128 nedir?

Code 128, yalnız rakam değil harf ve noktalama da taşıyabilen bir barkod türüdür; kargo etiketlerinden depo raflarına kadar iç kullanımın standardıdır. Uzunluğu sabit değildir, kodunuz kaç karakterse barkod o kadar uzar. Türü üç alt kümesi vardır; bu araç ikisini kullanır ve aralarında kendiliğinden geçiş yapar: B alt kümesi boşluk, rakam, İngiliz alfabesi harfleri ve temel noktalama işaretlerini kodlar, C alt kümesi ise rakamları ikişer ikişer sıkıştırır — bu yüzden uzun sevkiyat numaraları yarı yarıya dar basılır. Türkçe harfler (ç, ğ, ı, ö, ş, ü) hiçbir alt kümede yok, reddedilir; kodlarınızı ASCII harflerle kurun.

Kontrol hanesi nedir?

Kontrol hanesi, barkodun sonundaki tek rakamdır ve öncesindeki rakamlardan hesaplanır: haneler sağdan sola sırayla 3 ve 1 ile çarpılıp toplanır, toplamı bir üst onluğa tamamlayan sayı kontrol hanesi olur. İşi yanlış okumayı yakalamaktır — bir rakam hatalı okunduğunda hesap tutmaz ve okuyucu barkodu reddeder, böylece kasada yanlış ürün geçmez. Bu araç eksikse hesaplar, tam numara girdiyseniz doğrular ve tutmuyorsa doğrusunu söyler.

Sessiz kenar (quiet zone) nedir?

Sessiz kenar, çubukların iki yanında bırakılması zorunlu olan boş beyaz alandır ve süs değil barkodun parçasıdır. Okuyucu, kodun nerede başlayıp nerede bittiğini bu düzgün boşluktan anlar; kenara dayanmış bir çerçeve, arka plan rengi ya da yandaki bir yazı barkodu okunmaz hale getirir. EAN-13'te solda 11, sağda 7 modül genişliğinde olması gerekir. Bu araç boşluğu PNG'nin içine koyar, yani dosyayı kırpmadığınız sürece kural kendiliğinden sağlanır.

ITF-14 nedir?

ITF-14, tek tek ürünün değil kolinin barkodudur: içindeki ürünün EAN-13 numarası, önüne bir ambalaj göstergesi eklenerek 14 haneye tamamlanır ve koli etiketine basılır. Adındaki ITF, rakamları ikişer ikişer iç içe kodlayan Interleaved 2 of 5 yönteminden gelir; bu yüzden hane sayısı hep çifttir ve barkod aynı bilgiyi daha dar bir alana sığdırır. Depo raflarında uzaktan ve oluklu mukavva gibi pürüzlü yüzeyden okutulmak üzere tasarlandığı için kalın çerçeveyle basılır ve boyu büyüktür.

SVG nedir?

SVG, resmi noktalardan (piksel) değil çizim komutlarından oluşan bir dosya biçimidir: içinde "şuradan şuraya siyah bir dikdörtgen" yazar. Sonucu ne kadar büyütürseniz büyütün çubukların kenarı keskin kalır, çünkü dosya her boyutta yeniden çizilir — barkodun okunması kenar keskinliğine bağlı olduğu için etiket baskısında doğru seçim budur. Etiket programları, Illustrator ve Inkscape SVG'yi doğrudan açar; Word ve e-posta gibi yerlerde ise PNG daha az sorun çıkarır.

Barkod ile QR kod arasındaki fark nedir?

Barkod tek boyutludur: bilgi yalnızca çubukların yatay kalınlıklarında saklıdır, yükseklik hiçbir şey taşımaz — barkodun uzun olması sadece okuyucunun ışını yakalamasını kolaylaştırır. Taşıdığı şey de kısadır: EAN-13'te 13 rakam, Code 128'de bir satırlık kod. Ürünün adı, fiyatı ve stoğu barkodun içinde değil, o numarayı arayan veri tabanındadır. QR kod ise iki boyutludur, bilgiyi hem yatayda hem dikeyde tutar ve yüzlerce karakterlik adresi ya da metni kendi içinde taşır; ayrıca hata düzeltme sayesinde bir bölümü kirlense bile okunur. Kısacası barkod bir kimlik numarasıdır, QR kod ise içeriğin kendisidir. Ürün etiketi, raf ve kasa için barkod; müşteriyi bir sayfaya götürmek için QR kod üretin.

Hangi türü seçmelisiniz?

Seçim, barkodu kimin okuyacağına bakar. Kasa sistemleri ve ürün veri tabanları EAN bekler; bir kod okuyucudan geçip "ürün" olarak tanınacaksa EAN-13 doğru türdür. Ambalaj EAN-13'ün sığmayacağı kadar küçükse (tek kullanımlık poşet, küçük kutu) EAN-8 aynı işi 8 rakamla yapar.

Kendi düzeninizi kuruyorsanız — raf numarası, koli kodu, demirbaş etiketi — Code 128 seçin. Harf kullanabildiği için kod okunur olur (DEPO-A12, RAF-0047), uzunluğu sabit değildir ve kimseden numara almanız gerekmez. Zaten çoğu kargo ve depo yazılımı da bu türü kullanır.

Kolinin üzerine basılan barkod, içindeki ürünün barkodu değildir: koli için ITF-14 seçin, numarası ürünün EAN-13'ünden türetilir. Kendi düzeniniz için Code 128 ile Code 39 arasında kalırsanız Code 128'i seçin — aynı bilgiyi belirgin biçimde daha dar basar; Code 39'u yalnızca karşı taraftaki eski bir okuyucu ya da yazılım özellikle onu istiyorsa tercih edin.

• Markette satılacak ürün → EAN-13 (numara GS1'den alınır)
• Çok küçük ambalaj → EAN-8, dar ambalaj (ABD pazarı) → UPC-E
• ABD ve Kanada'da satılacak ürün → UPC-A
• Ürün kolisi, sevkiyat paleti → ITF-14
• Depo rafı, demirbaş, kendi kodunuz → Code 128 (uzun numarada en dar sonuç)
• Eski el terminali ya da kütüphane/kan bankası düzeni → Code 39 veya Codabar
• Müşteriyi bir sayfaya götürmek → barkod değil, QR Kod Oluşturucu

Baskıda okunması için

En sık yapılan hata barkodu tasarımda serbestçe esnetmektir. Barkodu yatayda daraltmak çubuk kalınlıklarının oranını bozar ve kod okunmaz olur; büyütüp küçültürken en-boy oranını mutlaka koruyun. Yüksekliği ayrı olarak değiştirmek serbesttir, çünkü bilgi yükseklikte durmaz.

İkinci hata sessiz kenarı yemektir: çerçeve, renkli zemin ya da yan yana dizilmiş etiketlerde komşu barkod, boşluğa taşarsa okuyucu kodu bulamaz. Bir de kontrast: çubuklar koyu, zemin açık olmalı; kırmızı zemine siyah çubuk basmayın, kırmızı ışıklı okuyucular kırmızıyı beyaz görür. Baskı çıktısını çoğaltmadan önce bir el terminaliyle ya da telefon uygulamasıyla mutlaka deneyin.

Kendi numaranızı üretmek: nerede serbest, nerede değil

Bu araç girdiğiniz numaradan geçerli çubuk desenini üretir; numaranın size ait olup olmadığını bilemez. İç kullanımda bu bir sorun değildir: depo, atölye, kütüphane, demirbaş ve raf etiketlerinde numarayı siz belirlersiniz, tek şart kendi sisteminizde tekrar etmemesidir. Böyle işlerde Code 128 hem daha esnek hem daha okunur bir kod verir.

Ürün mağazada satılacaksa durum değişir: EAN-13 numarası kayıtlı bir numaradır ve GS1'den alınır. Rastgele üretilmiş bir numara teknik olarak okunur ama başka bir firmanın ürününe ait olabilir ya da hiçbir kayda düşmez; zincir marketlerin çoğu bu yüzden kaydı olmayan barkodu kabul etmez.

PNG mi, SVG mi indirmelisiniz?

İkisi de aynı barkodu verir, fark dosyanın nasıl saklandığındadır. PNG bir fotoğraf gibi noktalardan oluşur: ekranda, Word belgesinde ve e-postada sorunsuz görünür, ama baskıda gerektiğinden çok büyütürseniz çubukların kenarı basamaklanır ve okuyucu kararsız kalır. SVG ise çizim komutlarından oluşur; etiket programına verip istediğiniz ölçüye getirebilirsiniz, kenarlar her boyutta keskin kalır.

Pratik kural: barkod bir belgeye ya da ekrana gidiyorsa PNG, bir etiket ya da ambalaj baskısına gidiyorsa SVG indirin. SVG'de çubuklar vektördür; çubukların altındaki rakamlar ise bilgisayarınızdaki eşit aralıklı yazı tipiyle çizilir, matbaa farklı bir yazı tipi kullanırsa rakamların görünümü değişebilir — çubuklar ve dolayısıyla okunurluk etkilenmez.

Sık sorulanlar

Ürettiğim EAN-13 numarasını satacağım ürüne basabilir miyim?

Hayır. Bu araç numaranın çubuk karşılığını üretir, numaranın kendisini size tahsis etmez. Mağazada satılacak bir ürünün EAN-13 numarası GS1'den (Türkiye'de GS1 Türkiye) alınır ve firmanız adına kayda geçer; kayıtsız bir numara başka bir ürüne ait çıkabilir. Depo, raf, demirbaş ve atölye gibi kendi içinizde kalan kullanımlarda ise numarayı serbestçe belirleyebilirsiniz.

Kontrol hanesini bilmiyorum, ne yapmalıyım?

Girmeyin. EAN-13 için 12, EAN-8 için 7 rakam yazın; araç son haneyi hesaplayıp ekler ve sonuç satırında hangi rakamı eklediğini yazar. 13 rakamın tamamını girdiyseniz kontrol hanesi doğrulanır: tutmuyorsa barkod üretilmez ve doğru numaranın ne olduğu söylenir.

Türkçe karakterli bir kod üretebilir miyim?

Hayır. Code 128 bu araçta B alt kümesiyle üretilir; boşluk, rakam, İngiliz alfabesi harfleri ve temel noktalama işaretleri kodlanır. Türkçe harf ya da emoji girerseniz hangi karakterin sorun çıkardığı söylenerek uyarılırsınız. Kodlarınızı ASCII harflerle kurmak zaten iyi bir alışkanlıktır: eski el terminallerinin çoğu Türkçe harfi ekranda da gösteremez.

Barkodu telefon kamerasıyla okuyabilir miyim?

Genellikle evet, ama telefonların yerleşik kamera uygulaması çoğu zaman yalnız QR kodu tanır; barkod için bir okuyucu uygulaması gerekir. Baskı öncesi denemenin en güvenilir yolu, kodu gerçekte hangi cihaz okuyacaksa (el terminali, kasa okuyucusu) onunla denemektir.

Barkodu kaç santim basmalıyım?

EAN-13'ün standart boyu yaklaşık 3,7 × 2,6 cm'dir; bu ölçünün %80'inin altına inmek okuma hatasını hızla artırır. Çıktı PNG olduğu için baskıda oranı koruyarak ölçeklendirin, yatayda daraltmayın. Küçük ambalajda küçültmek yerine EAN-8'e geçmek daha doğru çözümdür.

20 haneli sevkiyat numaram neden bu kadar geniş çıkıyor?

Çıkmıyor: Code 128 seçtiğinizde araç uzun rakam dizilerini C alt kümesiyle, yani ikişer ikişer kodlar ve 20 haneli bir numara yaklaşık yarı yarıya dar basılır. Barkod hâlâ etikete sığmıyorsa çubuk yüksekliğini düşürmek işe yaramaz — genişliği hane sayısı belirler; numarayı kısaltmanız ya da etiketi büyütmeniz gerekir. Koli etiketi üretiyorsanız ITF-14 türü de dar bir sonuç verir.

Barkodu etiket programında büyütünce bozuluyor, ne yapmalıyım?

Dosya biçimi olarak SVG seçin ve onu indirin. SVG bir çizimdir, ölçeklendirdiğinizde çubuklar yeniden çizilir ve kenarları keskin kalır; PNG ise noktalardan oluştuğu için aşırı büyütmede basamaklanır. Etiket ve tasarım programlarının hemen hepsi SVG dosyasını doğrudan açar. Hangi biçimi seçerseniz seçin, barkodu yatayda daraltmayın: en-boy oranı bozulunca kod okunmaz olur.