Sezar Şifreleme ve Çözme — Türk Alfabesi ve ROT13

Nasıl çalışır?

Metni sol panele yazın; varsayılan olarak her harf Türk alfabesinde 3 harf ileri kaydırılır ve sonuç siz yazarken sağda belirir: A → Ç, B → D, Z → C. Kaydırma sayısı şifrenin anahtarıdır; kaydırıcıyla 1 ile 28 arasında seçersiniz. Çözmek için 'Çöz (anahtarı biliyorum)' seçip şifrelerken kullanılan sayıyı verin; harfler aynı sayı kadar geri gider. Anahtarı bilmiyorsanız 'Anahtarı bilmiyorum' seçin: araç 28 olası kaydırmanın hepsini alt alta yazar, anlamlı bir cümle olan satır doğru anahtardır. Alfabe, sayfanın diline göre seçilir; Türkçe sayfada Türk alfabesinin 29 harfi kullanılır, yani Ç, Ğ, I, İ, Ö, Ş, Ü de kayar ve Q, W, X alfabe dışında kalır. İnternette sık görülen ROT13 için 'Latin alfabesi (26 harf)' seçip kaydırmayı 13 yapın; ROT13'te şifrelemek ile çözmek aynı işlemdir. Büyük harf büyük, küçük harf küçük kalır; rakam, boşluk ve noktalama değişmez. Sezar şifresi bir bulmaca ve öğretim aracıdır, gerçek gizlilik sağlamaz.

Bu araç caesar cipher aramalarıyla da biliniyor.

Sezar şifresi (kaydırmalı şifre) nedir?

Sezar şifresi, her harfin alfabede sabit bir sayı kadar ileriye kaydırıldığı yerine koyma şifresidir. Adını, Suetonius'un aktardığına göre askerî yazışmalarında üç harflik kaydırma kullanan Julius Caesar'dan alır. Anahtar tek bir sayıdır ve alfabe uzunluğunun bir eksiği kadar olası anahtar vardır. Kriptografinin en eski ve en basit örneklerinden biridir; bugün yalnız öğretimde ve bulmacalarda kullanılır.

ROT13 nedir?

ROT13 (İngilizce 'rotate by 13', 13 döndür), 26 harfli Latin alfabesinde kaydırmanın 13 olduğu Sezar şifresidir. 13, 26'nın tam yarısı olduğu için ROT13 kendi kendisinin tersidir: iki kez uygulanan metin başa döner. 1980'lerde Usenet forumlarında bulmaca cevaplarını, film sonlarını ve kaba şakaları ilk bakışta okunmayacak şekilde gizlemek için yaygınlaştı. Gizlilik değil, 'göz ucuyla okumayı' önleme amacı taşır.

Sezar şifresi ile AES şifreleme arasındaki fark nedir?

Sezar şifresi her harfi alfabede aynı sayı kadar kaydırır; anahtarı tek bir sayıdır ve Türk alfabesinde yalnız 28 olasılık vardır, yani herkes birkaç saniyede kırabilir. AES-256 ise metni harf harf değil bayt blokları hâlinde, paroladan türetilen 256 bitlik bir anahtarla karıştırır; olası anahtar sayısı evrendeki atom sayısından büyüktür ve bilinen hiçbir yöntemle denenerek bulunamaz. Bulmaca, ödev ve oyun için Sezar şifresini; parola, kişisel not ya da gizli bilgi için AES kullanan Metni Parolayla Şifreleme aracını kullanın.

Sezar şifresi nasıl çalışır?

Sezar şifresinde alfabedeki her harf, sabit bir sayı kadar ileriye kaydırılır. Roma tarihçisi Suetonius, Julius Caesar'ın askerî yazışmalarında her harfi üç harf ileri kaydırdığını yazar: Latin alfabesinde A yerine D, B yerine E yazılır. Alfabenin sonuna gelindiğinde başa dönülür; bu yüzden X, Y, Z sırasıyla A, B, C olur.

Şifreyi çözmek için aynı sayı kadar geri gidilir. Türk alfabesinde 29 harf vardır ve sıralama TDK'nın alfabesine göredir: A B C Ç D E F G Ğ H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z. Latin alfabesine göre yapılan bir şifre ile Türk alfabesine göre yapılan şifre aynı anahtarla farklı sonuç verir; çözen kişinin hangi alfabenin kullanıldığını bilmesi gerekir.

Neden güvenli değil?

Sezar şifresinin yalnız alfabe uzunluğunun bir eksiği kadar anahtarı vardır: Türk alfabesinde 28, Latin alfabesinde 25. Bu sayı bir bilgisayar için hiçbir şeydir; bu sayfadaki 'tüm kaydırmalar' seçeneği bile saniyenin küçük bir kesrinde her anahtarı dener. Anahtar hiç denenmeden de harf sıklığına bakılarak bulunabilir: Türkçede en sık harf a, İngilizcede e'dir.

Bu yüzden Sezar şifresini okul ödevi, bulmaca, kaçış odası, hazine avı ve şifreleme kavramını öğretmek için kullanın. Gerçekten gizli kalması gereken bir metin için parolayla AES-256 şifrelemesi yapan Metni Parolayla Şifreleme aracını kullanın.

Sık sorulanlar

ROT13 nedir, nasıl yapılır?

ROT13, Latin alfabesinde kaydırmanın 13 olduğu Sezar şifresidir. Alfabede 26 harf olduğu için iki kez uygulandığında metin eski hâline döner; şifrelemek ve çözmek aynı işlemdir. 'Latin alfabesi (26 harf)' seçip kaydırmayı 13 yapın.

Türkçe harfler neden bazen kaymıyor?

Latin alfabesi (26 harf) seçiliyse Ç, Ğ, İ, Ö, Ş, Ü bu alfabede olmadığı için olduğu gibi kalır; sonuç satırı kaç harfin alfabe dışında kaldığını yazar. Türk alfabesini seçtiğinizde bu harfler de kayar.

Anahtarı bilmediğim bir şifreyi nasıl çözerim?

'Anahtarı bilmiyorum — tüm kaydırmaları göster' seçin. Her satırın başında kaydırma numarası yazar; okunur bir cümle veren satırın numarası anahtardır. Metin başka bir alfabeyle şifrelendiyse alfabeyi değiştirip tekrar bakın.

Kaydırma 29 olsa ne olur?

Türk alfabesinde 29 kaydırma harfleri tam tur döndürür ve metin değişmez; bu yüzden kaydırıcı 28'de biter. Latin alfabesinde 26, İspanyol alfabesinde 27 kaydırma aynı etkiyi yapar ve sonuç satırı bunu söyler.