Metinden Slug Oluşturucu

Nasıl çalışır?

Başlıkları sol panele yapıştırın; her satır kendi slug'ına dönüşür, böylece bir içerik listesinin tamamını tek seferde işleyebilirsiniz. Dönüşüm şu sırayla çalışır: önce Türkçe harfler karşılıklarına indirilir (ç c, ğ g, ı i, İ i, ö o, ş s, ü u), sonra metin küçük harfe çevrilir. Sıra bilinçlidir — büyük İ harfi doğrudan küçültülseydi noktalı i çıkar ve ardından gelen sadeleştirme onu atardı; harf eşlemesi önce yapıldığı için 'İstanbul' başlığı 'istanbul' olur. Kesme işareti ayraca çevrilmeden silinir, çünkü 'İstanbul'da' başlığından beklenen 'istanbulda' slug'ıdır, 'istanbul-da' değil. Ardından harf ve rakam dışındaki her şey ayraca çevrilir, arka arkaya gelen ayraçlar tekile iner, baştaki ve sondaki ayraçlar kırpılır; yüzde işareti, uzun tire ve emoji de bu adımda düşer. Harf ya da rakam içermeyen satırlar atlanır ve sonuç satırında kaç slug üretildiği yazar. Çıktıyı tek tıkla kopyalayabilir veya metin dosyası olarak indirebilirsiniz.

Bu araç seo dostu url, url slug aramalarıyla da biliniyor.

Slug nedir?

Slug, bir sayfayı adres satırında temsil eden, yalnızca küçük harf, rakam ve ayraçtan oluşan kısa kimliktir: 'İstanbul'da Ucuz Kahvaltı Mekânları' başlığı 'istanbulda-ucuz-kahvalti-mekanlari' slug'ına iner. Adı gazetecilikten gelir; bir haberin dizgi aşamasında kullanılan kısa iç adıdır. Slug hem insan için okunur bir ipucudur — bağlantıya tıklamadan sayfanın konusunu söyler — hem de içerik yönetim sistemlerinin sayfayı bulmakta kullandığı anahtardır. Kalıcı olması beklenir: değiştirildiğinde eski adres kırılır, bu yüzden yayımlanmış bir slug ancak yönlendirme kurularak değiştirilir.

Kalıcı bağlantı (permalink) nedir?

Kalıcı bağlantı, bir içeriğe uzun vadede erişimi garanti etmesi beklenen tam adrestir; slug bu adresin sayfaya özel son parçasıdır. Blog ve haber sistemlerinde kalıcı bağlantı kalıbı ayarlardan seçilir: yalnızca slug, tarih artı slug, ya da kategori artı slug. Kalıp ne kadar çok değişken içerirse adres o kadar kırılgan olur — yazının kategorisi değiştiğinde ya da tarihi düzeltildiğinde adres de değişir ve eski bağlantılar 404 verir. Bu yüzden yaygın öneri, kalıcı bağlantıyı sade tutup yalnızca slug üzerine kurmaktır.

Slug'da tire mi alt çizgi mi kullanılmalı?

Web adresinde tire kullanılır, alt çizgi kullanılmaz. Sebep teknik değil, yorumlamayla ilgilidir: arama motorları tireyi kelime sınırı sayar, yani 'ucuz-kahvalti' iki ayrı kelime olarak okunur; alt çizgiyi ise geleneksel olarak kelimenin parçası kabul ederler ve 'ucuz_kahvalti' tek bir uzun kelimeye benzer. Sonuç, adresteki kelimelerin arama eşleşmesine katkısının azalmasıdır. Alt çizginin kendi alanı vardır: dosya ve klasör adlarında, veritabanı sütunlarında ve kod içindeki değişken adlarında tire çoğu zaman çıkarma işlemi sanıldığı için alt çizgi tercih edilir. Bu araçtaki ayraç seçeneği tam olarak bu iki kullanım için vardır; adres üretiyorsanız varsayılanı değiştirmeniz gerekmez.

İyi bir slug nasıl olur?

Slug adresin kalıcı parçasıdır: bir kez yayımlandıktan sonra değiştirmek eski bağlantıları kırar. Bu yüzden slug'ı yazının başlığından değil, konusundan türetmek daha güvenlidir — başlık yıllar içinde değişebilir, konu genelde değişmez.

• Kısa tutun: üç ila beş kelime çoğu içerik için yeterlidir
• Tarih ve numara koymayın; içerik güncellenince slug yalan söyler
• 've', 'ile', 'için' gibi bağlaçları çıkarmak okunurluğu artırır
• Aynı slug'ı iki sayfada kullanmayın; ikisi de arama sonucunda zayıflar
• Yayımlandıktan sonra değiştirecekseniz eski adresten 301 yönlendirmesi kurun

Türkçe harfler neden karşılığına iniyor?

Adres standardı bugün Türkçe harflere izin verir; 'şeftali-reçeli' geçerli bir adres parçasıdır ve tarayıcı bunu düzgün gösterir. Yani harfleri indirmek teknik bir zorunluluk değildir.

Sorun taşımada çıkar: adres kopyalanıp bir e-postaya, mesaja ya da eski bir sisteme yapıştırıldığında Türkçe harfler yüzde dizilerine çevrilir ve 'şeftali' kelimesi '%C5%9Feftali' olarak görünür. Bazı e-posta istemcileri bağlantıyı yanlış yerde bölerek kırar, bazı sunucu ve panel yazılımları da dosya adında bu harfleri kabul etmez.

Bu yüzden yaygın uygulama harfleri ASCII karşılığına indirmektir: adres her yerde aynı görünür, kopyalanabilir ve okunur kalır. Arama sıralaması açısından iki biçim arasında bilinen bir fark yoktur.

Büyük İ harfi neden ayrı ele alınıyor?

Türkçede i harfinin büyüğü noktalı İ'dir. Metni önce küçük harfe çevirip sonra sadeleştiren araçlar bu harfi genellikle kaybeder ya da yanlış karşılık üretir; 'İZMİR' başlığından 'zmr' gibi bozuk slug'lar bu yüzden çıkar.

Bu araç harf eşlemesini küçültmeden ÖNCE yapar: İ ve ı harfleri doğrudan i'ye iner, ardından kalan metin küçültülür. Sonuç: 'İstanbul' başlığı 'istanbul', 'IĞDIR' başlığı 'igdir' olur.

Sık sorulanlar

Türkçe karakterli adres kullanmak zararlı mı?

Zararlı değil; standart buna izin verir ve arama motorları Türkçe harfli adresleri sorunsuz işler. Fark uyumlulukta ve okunurluktadır: adres kopyalanınca yüzde dizilerine dönüşüp uzar, bazı eski sistemler ve dosya adları bu harfleri kabul etmez. Sade slug bu risklerin hiçbirini taşımaz.

Tire mi, alt çizgi mi kullanmalıyım?

Web adreslerinde tire kullanın: arama motorları tireyi kelime ayracı sayar, alt çizgiyi ise kelimenin parçası gibi okuyabilir. Alt çizgi seçeneği dosya adı, klasör adı ve kod içindeki değişken adları için vardır.

Aynı başlıktan iki kez slug üretirsem çakışır mı?

Bu araç yalnızca metni dönüştürür; sitenizde o slug'ın kullanılıp kullanılmadığını bilemez. Aynı slug iki sayfada kullanılırsa çoğu içerik yönetim sistemi sonuna bir sayı ekler; adres benzersizliğini yayın tarafında kontrol etmeniz gerekir.

Yazdığım başlıklar bir yere gönderiliyor mu?

Hayır. Dönüşüm tarayıcınızın içinde çalışır; yayımlanmamış içerik başlıklarını yapıştırsanız bile metniniz bu sayfadan çıkmaz.