Unix Zaman Damgası ve Tarih

Nasıl çalışır?

Her satıra tek bir değer yazın; yönü aracın kendisi belirler. Satır yalnız rakamlardan oluşuyorsa zaman damgası kabul edilir ve tarihe çevrilir: 10 haneli değerler saniye, 13 haneli değerler milisaniye sayılır, ayrımı basamak sayısına bakarak yapılır. Satır bir tarihse zaman damgasına çevrilir; iki yazım kabul edilir: 2026-08-01 15:40:00 biçimi ve 01.08.2026 15:40 biçimi. Saat kısmını yazmazsanız gün başı (00:00:00) varsayılır. Saat dilimi seçimi her iki yönde de geçerlidir: Türkiye seçiliyken hem okunan hem yazılan tarihler UTC+3'e göre yorumlanır. Türkiye 2016'dan beri yıl boyu UTC+3 kullandığı ve yaz saati uygulaması kaldırıldığı için, bu çeviride mevsime bağlı bir kayma oluşmaz. Tanınmayan satırlar çıktıda işaretlenir, böylece hangi satırın hatalı yazıldığını görürsünüz.

Unix zaman damgası nedir?

Unix zaman damgası, zamanı tek bir tam sayıyla ifade eden sayma yöntemidir: 1 Ocak 1970 00:00:00 UTC anı sıfır kabul edilir ve o andan itibaren geçen saniyeler sayılır. Takvim, ay adı, saat dilimi ve yaz saati gibi yerel ayrıntı taşımadığı için iki anı karşılaştırmak, aralarındaki farkı bulmak veya kayıtları sıralamak basit bir çıkarma işlemine iner. Veritabanları, sunucu kayıtları ve API'ler zamanı çoğunlukla bu biçimde saklar.

UTC nedir?

UTC (Eşgüdümlü Evrensel Zaman), dünyadaki bütün saat dilimlerinin kendisine göre tanımlandığı ortak referans zamandır; yaz saati uygulaması yoktur ve yıl boyu kaymaz. Bir saat dilimi, UTC'ye eklenen ya da çıkarılan saat farkıyla anlatılır: Türkiye UTC+3'tür, yani UTC 12:40 iken Türkiye'de saat 15:40'tır. Sunucular kayıtlarını genellikle UTC ile tutar, çünkü farklı ülkelerdeki makinelerin ürettiği kayıtlar ancak ortak bir zamanda birleştirilebilir.

Saniye ile milisaniye damgası arasındaki fark nedir?

İkisi de aynı başlangıç anını (1 Ocak 1970) sayar, yalnız birimleri farklıdır: saniye cinsinden damga 10 haneli, milisaniye cinsinden damga 13 hanelidir ve arada tam bin kat vardır. Fark önemsiz görünse de karıştırıldığında sonuç anlamsız çıkar: milisaniye değerini saniye sanarsanız tarih on binlerce yıl ileri gider, saniye değerini milisaniye sanarsanız 1970'in ilk günlerine düşer. Araç, basamak sayısına bakarak bu ayrımı kendiliğinden yapar; siz yalnız değeri yapıştırırsınız.

10 hane mi, 13 hane mi?

Unix zaman damgası 1 Ocak 1970 gece yarısından beri geçen süredir. Sunucu kayıtları ve çoğu API bu süreyi saniye cinsinden yazar; bugünün değerleri 10 hanelidir.

JavaScript, Java ve pek çok mobil kütüphane ise aynı anı milisaniye cinsinden tutar; bu değerler 13 hanelidir. Aradaki fark bin kattır: milisaniyeyi saniye sanan bir çeviri sizi 1970'lere götürür, tersi ise binlerce yıl ileri atar. Araç basamak sayısına bakarak bu ayrımı sizin yerinize yapar.

• 10 hane → saniye (Unix log, PHP time(), veritabanı alanları)
• 13 hane → milisaniye (Date.now(), Java, mobil SDK'lar)

Neden saat dilimi seçmek zorundasınız?

Zaman damgasının kendisinde saat dilimi bilgisi yoktur; damga bir anı gösterir, o anın hangi ülkede saat kaça denk geldiğini göstermez. Aynı damga İstanbul'da 15:40, Londra'da 12:40 okunur.

Bu yüzden kayıt dosyasındaki bir hatayı gerçek olayla eşleştirecekseniz kaydın hangi dilimde tutulduğunu bilmeniz gerekir: sunucular çoğunlukla UTC yazar, kullanıcıya gösterilen ekranlar yerel saati gösterir. Seçim yanlışsa sonuç tam üç saat kayar.

Sık sorulanlar

Unix zaman damgası nedir?

1 Ocak 1970 00:00:00 UTC anından bu yana geçen saniye sayısıdır. Saat dilimi ve takvim ayrıntısı taşımadığı için sistemler zamanı bu tek sayıyla saklar.

13 haneli sayıyı nasıl çeviririm?

Olduğu gibi yapıştırmanız yeterli. 13 haneli değerler milisaniye kabul edilir ve bine bölünerek tarihe çevrilir; ayrıca bir işlem yapmanız gerekmez.

Türkiye'de yaz saati uygulanıyor mu?

Hayır. 2016'dan beri yıl boyu UTC+3 geçerlidir, saatler ileri geri alınmaz. Bu yüzden Türkiye seçeneğinde mevsime göre değişen bir kayma yoktur.

Tarihten zaman damgası nasıl bulunur?

Tarihi 2026-08-01 15:40 ya da 01.08.2026 15:40 biçiminde yazın; karşılığındaki saniye cinsinden damga aynı satırda çıkar.