UTM kodu nedir, bağlantıdaki ?utm_source ne demek?
Bağlantının sonundaki etiketlerin anlamı, küçük işletme için adlandırma düzeni ve raporda nerede görüneceği
Bir kafe, butik ya da kuaför işletiyorsunuz. Sitenizin bağlantısı Instagram biyografinizde duruyor, aynı adres masadaki broşürün QR kodunda da var. Sitenize ziyaretçi geliyor ama hangisinin getirdiğini bilmiyorsunuz: Instagram mı, broşür mü, yoksa Google araması mı? UTM kodu tam olarak bu soruyu cevaplamak için var.
Belki de sizi buraya getiren şey başkadır: biri size bir bağlantı gönderdi ve adresin sonunda ?utm_source=newsletter&utm_medium=email gibi uzun bir kuyruk gördünüz. Endişelenecek bir şey yok. Bu kuyruk sayfanın içeriğini değiştirmez, cihazınıza bir şey kurmaz; yalnızca o sitenin sahibine "bu ziyaretçi bülten e-postasından geldi" bilgisini verir. Yani UTM, bir bağlantının üzerine yapıştırılmış bir adres etiketidir.
Bağlantının kuyruğunu okumak
Bir UTM bağlantısı iki kısımdan oluşur. Soru işaretine kadar olan kısım sayfanın kendi adresidir; tarayıcı sizi oraya götürür. Soru işaretinden sonrası, aralarına & işareti konmuş ad=değer çiftleridir. Adı utm_ ile başlayan her çift bir etikettir ve ziyaretin nereden geldiğini anlatır.
Aşağıdaki şema, Instagram biyografisine konmuş bir bağlantıyı parçalarına ayırıyor. Etiketleri silseniz de sayfa aynı açılır; fark yalnızca sitenin istatistiklerinde ortaya çıkar.
Beş etiket ve her birinin cevapladığı soru
Google Analytics'in yardım sayfası daha uzun bir liste verir (utm_id, utm_source_platform gibi), ama günlük işte kullanılan beş etiket şunlardır. İlk üçü bir arada kullanıldığında anlam kazanır; son ikisi isteğe bağlıdır.
- utm_term, Google Ads gibi arama reklamlarında hangi kelimenin tıklandığını yazmak içindir; reklam vermiyorsanız boş bırakın
- Bu sitedeki UTM Link Oluşturucu ilk dört etiketi ekler, utm_term kutusu yoktur
- Kampanya adı iki kanalda aynıdır: böylece raporda "Ekim indirimi toplam kaç kişi getirdi" sorusu tek satırda cevaplanır
| Etiket | Cevapladığı soru | Biyografi bağlantısı | Broşür QR'ı |
|---|---|---|---|
| utm_source | Ziyaretçiyi kim gönderdi? | brosur | |
| utm_medium | Ne tür bir kanal? | social | |
| utm_campaign | Hangi iş için? | ekim-indirim | ekim-indirim |
| utm_content | Aynı kampanyada hangi bağlantı? | bio | masa-brosuru |
| utm_term | Hangi ücretli arama kelimesi? | kullanılmaz | kullanılmaz |
Bir dükkân için adlandırma düzeni: bir kez karar verin, hep aynı yazın
Google'ın yardım sayfası açıkça söyler: etiket değerleri büyük/küçük harfe duyarlıdır, utm_source=google ile utm_source=Google aynı şey değildir. Bir gün Instagram, ertesi gün instagram yazarsanız raporunuz ikiye bölünür ve hiçbir satır gerçeği göstermez.
En kolay çözüm, değerleri bir kez yazıp telefonunuzun not uygulamasında saklamaktır. Kural olarak her şeyi küçük harfle, boşluk yerine tire koyarak ve Türkçe harf kullanmadan yazın: "Masa Broşürü" değil masa-brosuru. Bu sitedeki araç "Yazımı sadeleştir" açıkken bu dönüşümü kendisi yapar. Küçük bir işletme için şu düzen çoğu zaman yeterlidir:
- Instagram biyografisi → source: instagram · medium: social · content: bio
- Instagram hikâyesi → source: instagram · medium: social · content: hikaye
- WhatsApp Business durum ya da toplu mesaj → source: whatsapp · medium: social
- Masadaki broşür, kartvizit, afiş QR'ı → source: brosur, kartvizit ya da afis · medium: print
- Google İşletme Profili'ndeki web sitesi bağlantısı → source: google · medium: organic · content: isletme-profili
Sonuçları Google Analytics'te nerede göreceksiniz
UTM'nin işe yaraması için sitenizde Google Analytics (ya da benzeri bir ölçüm aracı) kurulu olmalıdır; etiketler tek başına hiçbir şey saymaz. Sitenizi hazır bir site kurma hizmetiyle yaptıysanız o hizmetin panelinde "Google Analytics" ayarını arayın; kurulu değilse veri hiç toplanmaz.
Google'ın Türkçe yardım sayfasına göre raporun yolu Edinme > Trafik kazanma'dır. Analytics'i açın, soldaki Raporlar simgesine tıklayın, Edinme başlığının altındaki trafik raporunu açın. Tablonun ilk sütun başlığındaki küçük oka tıklayıp Oturum kaynağı/aracısı ya da Oturum kampanyası'nı seçin; instagram / social ve brosur / print satırlarını orada yan yana görürsünüz. Arayüzdeki adlar Google'ın güncellemeleriyle küçük farklar gösterebilir; aradığınız şey "trafik" ve "kampanya" kelimeleridir.
Yukarıdaki düzende broşür için print yazmamızın bir bedeli var: Google'ın hazır kanal kurallarında basılı materyal için bir mecra yoktur. Bu yüzden bu ziyaretler kanal görünümünde Atanmamış (Unassigned) satırına düşer, ama kaynak/aracı görünümünde brosur / print olarak ayrı ve okunaklı durur. Broşürün kaç kişi getirdiğini ikinci görünümden okuyun.
Bağlantınızı yayına almadan önce kendiniz bir kez tıklayın ve Analytics'teki Gerçek zamanlı raporuna bakın: ziyaretiniz orada kaynak adıyla görünüyorsa etiketler doğru çalışıyordur. Standart raporlar gecikmeyle dolar, aynı gün boş görünmesi bir hata değildir.
Google Analytics yardımı: UTM parametreleriyle kampanya verisi toplama →
Paylaşmadan önce: bağlantıya ne yazılmaz
UTM etiketleri gizli değildir. Bağlantıyı alan herkes adres çubuğunda okuyabilir, ekran görüntüsünde görünür, başkasına iletildiğinde olduğu gibi taşınır. Bu yüzden etiket değeri ancak herkesin görmesinde sakınca olmayan bir sözcük olabilir.
Google Analytics kuralları da aynı yönde: adresin yolu ve parametreleri kişisel bilgi içermemelidir. Müşterinin adını, telefon numarasını ya da e-posta adresini etikete koymak hem müşterinizin bilgisini açığa çıkarır hem de Analytics hesabınızı kuralların dışına düşürür.
- Yazmayın: ahmet-yilmaz, 05xx…, musteri@ornek.com, sipariş numarası
- Yazmayın: henüz duyurmadığınız indirim kodu ya da iç kampanya bütçesi
- Yazabilirsiniz: instagram, brosur, ekim-indirim, bio gibi genel etiketler
- Unutmayın: biri sizin Instagram bağlantınızı WhatsApp grubuna iletirse o ziyaretler yine instagram olarak sayılır; UTM bağlantının ilk kaynağını taşır, son durağını değil
UTM, Google sıralamanızı etkiler mi?
Hayır, ne yükseltir ne düşürür. Etiketler arama motoruna bir şey anlatmak için değil, sizin analiz aracınıza bilgi vermek için vardır. Google aynı sayfanın etiketli ve etiketsiz adreslerini aynı içeriğin kopyaları olarak görür ve birini asıl adres seçer; siteniz düzgün kurulmuşsa bu asıl adres etiketsiz olanıdır.
Sıralamaya dokunan risk başkadır: kendi sitenizin içindeki bağlantılara UTM eklemek. Ana sayfanızdan menü sayfasına giden bağlantıyı etiketlerseniz ziyaretçinin gerçekte nereden geldiği bilgisi silinir ve iç bağlantılarınız gereksiz yere çoğalır. UTM'yi yalnız sitenizin dışına koyduğunuz bağlantılarda kullanın.
Size gelen bir bağlantıdaki etiketi silebilir misiniz?
Evet. Bir bağlantıyı başkasıyla paylaşırken nereden geldiğini taşımak istemiyorsanız soru işaretinden sonraki utm_ ile başlayan parçaları silebilirsiniz; sayfa yine açılır. Dikkat edilecek tek nokta şudur: soru işaretinden sonra utm_ ile başlamayan başka parametreler de varsa (örneğin ?id=482 ya da ?renk=mavi) onlara dokunmayın, çünkü sayfanın hangi ürünü göstereceği onlara bağlı olabilir.
Adres %20, %C4%B1 gibi işaretlerle dolu ve okunmuyorsa bu sitedeki URL Kodlama ve Çözme aracında Çöz yönünü seçin; kodlar boşluk ve Türkçe harflere geri dönüşür, hangi parçanın etiket olduğu kolayca görülür.
Sık sorulanlar
UTM kodu ne demek?
Bir bağlantının sonuna eklenen ve sitenin istatistik aracına ziyaretçinin nereden geldiğini söyleyen etiketlerdir. Adı, Google'ın satın aldığı Urchin adlı analiz yazılımından gelir. Sayfanın görünüşünü ya da içeriğini değiştirmez.
Broşürdeki QR koda UTM eklemek gerekir mi?
Basılı bir materyalden gelen ziyaretleri ayırmanın en pratik yolu budur. Etiketsiz bir QR kodla gelen ziyaretçi Analytics'te çoğu zaman doğrudan trafik olarak görünür ve broşürün payı kaybolur. Etiketli adresi QR'a dönüştürmeden önce bağlantıya kendiniz bir kez tıklayıp çalıştığını doğrulayın.
UTM eklenmiş uzun bağlantı bozulur ya da çalışmaz mı?
Uzunluk bağlantının çalışmasını etkilemez; tarayıcı soru işaretinden sonrasını sayfaya taşır, sayfa aynı açılır. Sorun genellikle kopyalarken çıkar: bağlantının sonu eksik kopyalanırsa son etiket yarım kalır. Paylaşmadan önce bağlantıyı bir kez kendiniz açıp adres çubuğunda etiketlerin tam durduğunu kontrol edin.
Bana gelen bağlantıda utm_source varsa beni takip ediyorlar mı?
UTM etiketleri sizin kim olduğunuzu değil, bağlantının hangi kanaldan dağıtıldığını söyler; aynı bağlantıyı alan herkes aynı etiketi taşır. Bağlantıda kişiye özel görünen uzun, rastgele harf ve rakam dizileri varsa durum farklıdır; paylaşmadan önce o parçaları da silebilirsiniz.
Analytics'te UTM verim neden görünmüyor?
En sık üç sebep vardır: sitede Analytics kurulu değildir, bağlantı sitenin bir yönlendirmesinden geçerken etiketler düşmüştür ya da raporlar henüz dolmamıştır. Önce Gerçek zamanlı raporunda kendi tıklamanızı arayın; orada görünmüyorsa kurulumu kontrol edin.
Son güncelleme: 12 Ekim 2026